Mag een hoofd-/werkschakelaar ROOD met GEEL gekleurd zijn?
Een hoofd-/werkschakelaar mag ROOD met GEEL gekleurd zijn als deze een noodstopfunctie heeft.

Geschreven door drs. Tim de Jong
Gepubliceerd op 20-02-2026

Overigens, een normale hoofd-/werkschakelaar heeft bij voorkeur een ZWART of GRIJS gekleurde schakelaar. Een RODE knop, respectievelijk RODE schakelaar, met een GELE achtergrond is specifiek gereserveerd voor knoppen en schakelaars met een noodstopfunctie. Zie voor aanvullende informatie hierover “Hoe moet een noodstopknop eruit zien”. In het verlengde van een noodstopknop moet óók een hoofd-/werkschakelaar mét noodstopfunctie altijd makkelijk bereikbaar zijn voor de bediener.

Hoofd-/werkschakelaar
mét noodstopfunctie
Hoofd-/werkschakelaar
zónder noodstopfunctie

In aanvulling op het bovenstaande wordt de keuze of een hoofd-/werkschakelaar ROOD met GEEL gekleurd mag zijn ook bepaald door de benodigde stopcategorie van de betreffende machine. Dat heeft te maken met het uitgangspunt van een noodstopknop, dat deze de machine in geval van gevaarlijke situaties zo snel mogelijk stopt en de machine in een veilige toestand terecht komt. Meer informatie hierover is te vinden in NEN-EN-ISO 13850. Samengevat kan er wat betreft de benodigde stopcategorie onderscheid worden gemaakt tussen twee stopcategorieën, te weten:

  • Stop-Categorie ‘0’:
    Bij een machine met Stop-Categorie ‘0’ wordt de stroomvoorziening direct onderbroken zodra de noodstopfunctie geactiveerd wordt. Echter, daarna zal de machine nog wel ‘uitrollen’ naar de veilige toestand. Deze stopcategorie mag toegepast worden indien het ‘uitrollen’ naar de veilige toestand geen gevaarlijke situaties oplevert, iets wat in de risicobeoordeling bepaald dient te worden.
  • Stop-Categorie ‘1’:
    Bij een machine met Stop-Categorie ‘1’ wordt de stroomvoorziening niet direct onderbroken zodra de noodstopfunctie geactiveerd wordt. In plaats daarvan wordt de machine, ná het activeren van de noodstopfunctie, eerst ‘actief’ naar de veilige toestand gebracht, waarop daarna pas stroomvoorziening onderbroken zal worden. Deze stopcategorie moet specifiek toegepast worden indien het ‘uitrollen’ naar de veilige toestand juist wel gevaarlijke situaties oplevert. Dan moet je meer doen.

Alléén indien een stopfunctie van Stop-Categorie ‘0’ volstaat voor de noodstopfunctie, kan een hoofd-/werkschakelaar als noodstopknop fungeren en mag een hoofd-/werkschakelaar ROOD met GEEL gekleurd zijn. Omgekeerd geldt dat een hoofd-/werkschakelaar, wanneer een machine een stopfunctie van Stop-Categorie ‘1’ nodig heeft omdat het ‘uitrollen’ naar de veilige toestand gevaarlijke situaties oplevert, deze stopfunctie dan niet kan uitvoeren. Het gebruik van een hoofd-/werkschakelaar onderbreekt de stroomvoorziening immers direct. En dat is precies wat we niet willen bij een machine met Stop-Categorie ‘1’. In zulke gevallen moet de noodstopfunctie met behulp van een noodstopknop verzorgd te worden om de machine eerst ‘actief’ naar de veilige toestand te kunnen brengen. De hoofd-/werkschakelaar moet hier een Zwart of Grijs gekleurde schakelaar zijn.

Bron: Richtlijn 2006/42/EG – Bijlage I – Essentiële veiligheids- en gezondheidseisen betreffende het ontwerp en de bouw van machines – § 1.2.4.3 – Noodstop // Gids voor de toepassing van Machinerichtlijn 2006/42/EG – 2de uitgave – juni 2010 // NEN-EN-ISO 13850 – Veiligheid van machines – Noodstopfunctie -Ontwerpbeginselen (ISO 13850:2015,IDT) – § 4.3 – Noodstopvoorziening // NEN-EN-IEC 60204-1: Elektrische uitrusting van machines

Solliciteer

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
Max. bestandsgrootte: 16 MB.