Wat is de nieuwe Machineverordening en vanaf wanneer geldt deze?
Wat verandert er allemaal met de nieuwe Machineverordening? Lees voor wie de regels gelden en vanaf wanneer u eraan moet voldoen.

De regels voor de veiligheid van machines veranderen. De huidige Machinerichtlijn maakt plaats voor de nieuwe Machineverordening (EU) 2023/1230. Deze verordening bevat eisen waaraan machines moeten voldoen voordat ze op de Europese markt worden gebracht of in gebruik worden genomen.

Wat betekent deze verandering voor u als machinefabrikant? En vanaf wanneer moet u aan de nieuwe eisen voldoen?

Wat is de Machineverordening?

De Machineverordening is Europese wetgeving met eisen voor de veiligheid van machines en bepaalde verwante producten. Denk bijvoorbeeld aan veiligheidscomponenten, verwisselbare uitrustingsstukken en hijsaccessoires.

De verordening beschrijft welke veiligheids- en gezondheidseisen van toepassing zijn en welke verplichtingen fabrikanten en andere marktdeelnemers hebben.

Ook de conformiteitsbeoordeling, de technische documentatie en de CE-markering maken deel uit van de regels.

Een belangrijk verschil met een richtlijn is dat een Europese verordening rechtstreeks van toepassing is in de lidstaten. De regels hoeven dus niet eerst via nationale wetgeving te worden omgezet.

Wanneer gaat de Machineverordening in?

De Machineverordening (EU) 2023/1230 is vanaf 20 januari 2027 algemeen van toepassing. Vanaf die datum vervangt zij de Machinerichtlijn 2006/42/EG.

Tot die tijd blijft de Machinerichtlijn in beginsel het uitgangspunt voor machines die onder de huidige regels op de markt worden gebracht. Voor specifieke bepalingen uit de nieuwe verordening gelden al eerdere toepassingsdata.

Het is daarom verstandig om niet tot januari 2027 te wachten met de voorbereiding. Het beoordelen en aanpassen van technische documentatie, risicobeoordelingen en handleidingen kan tijd kosten.

Voor wie geldt de Machineverordening?

De verordening is vooral van belang voor fabrikanten van machines en bepaalde verwante producten. Daarnaast bevat zij verplichtingen voor andere marktdeelnemers, waaronder importeurs en distributeurs.

De concrete verplichtingen hangen af van de rol die een organisatie vervult en van het product dat zij op de markt brengt.

Ook bedrijven die bestaande machines ingrijpend wijzigen, moeten opletten. Onder bepaalde omstandigheden kan een substantiële wijziging ertoe leiden dat degene die de wijziging uitvoert als fabrikant wordt beschouwd en verantwoordelijk wordt voor de toepasselijke conformiteitseisen.

Wat verandert er met de nieuwe Machineverordening?

De verordening bouwt voort op de bestaande regels voor machineveiligheid, maar verduidelijkt en actualiseert verschillende onderwerpen.

1. Meer aandacht voor nieuwe technologie

De regelgeving houdt nadrukkelijker rekening met technologische ontwikkelingen. Denk aan machines met veiligheidsfuncties die gebruikmaken van kunstmatige intelligentie, autonome machines en software die van invloed is op de veiligheid.

Fabrikanten moeten beoordelen welke risico’s bij hun specifieke machine van toepassing zijn en hoe zij deze risico’s beheersen.

2. Aandacht voor cybersecurity en veiligheidssoftware

Ook cyberveiligheidsaspecten die invloed kunnen hebben op de veiligheid van machines krijgen aandacht in de nieuwe regels.

Wanneer software, gegevens of systemen de veiligheidsfuncties van een machine beïnvloeden, moet de fabrikant beoordelen welke eisen van toepassing zijn en hoe de veiligheid wordt geborgd.

3. Verduidelijking van de documentatieverplichtingen

De Machineverordening bevat eisen voor de technische documentatie, de gebruiksaanwijzing en de EU-conformiteitsverklaring.

Fabrikanten moeten kunnen aantonen dat hun machine aan de toepasselijke essentiële veiligheids- en gezondheidseisen voldoet. De technische documentatie speelt daarin een centrale rol.

De verordening verduidelijkt bovendien onder welke voorwaarden bepaalde informatie en documenten digitaal beschikbaar mogen worden gesteld.

Wat betekent dit voor uw technische documentatie?

Controleer of uw bestaande documentatie aansluit op de eisen die vanaf 20 januari 2027 voor uw machines gelden.

Besteed daarbij aandacht aan:

• De beschrijving en het beoogde gebruik van de machine.
• De risicobeoordeling en de gekozen veiligheidsmaatregelen.
• De toegepaste normen en technische specificaties.
• De tekeningen, berekeningen en testresultaten die nodig zijn om de conformiteit aan te tonen.
• De gebruiksaanwijzing en de EU-conformiteitsverklaring.

Welke onderdelen precies nodig zijn, hangt af van het type machine en de toepasselijke eisen.

Hoe bereidt u zich voor?

Begin met een inventarisatie van uw huidige machines en documentatie. Bepaal vervolgens welke producten onder de verordening vallen en welke wijzigingen voor uw situatie relevant zijn.

Controleer daarna uw risicobeoordelingen, technische dossiers, handleidingen en conformiteitsverklaringen. Zo krijgt u inzicht in de aanpassingen die nodig zijn en voorkomt u dat belangrijke werkzaamheden pas vlak voor de toepassingsdatum worden opgepakt.

Conclusie

De nieuwe Machineverordening brengt geactualiseerde en verduidelijkte eisen voor machineveiligheid met zich mee. Vanaf 20 januari 2027 vormt de verordening het wettelijke uitgangspunt voor machines die binnen haar toepassingsgebied vallen.

Door nu al uw technische documentatie en procedures te controleren, kunt u gericht voorbereiden op de nieuwe regels.