Wat is een samenstel van machines?
Een samenstel van machines is een groep machines die met elkaar verbonden zijn en als één geheel functioneren.

In de Machinerichtlijn (Artikel 2, Punt A) wordt een samenstel van machines als volgt gedefinieerd:

• Een samenstel van machines en/of niet voltooide machines die zodanig zijn opgesteld en worden bediend dat zij als één geheel functioneren.

Een groep machines die op elkaar zijn aangesloten, maar onafhankelijk van elkaar werken, wordt niet beschouwd als een samenstel van machines. Dit is bijvoorbeeld de situatie waarbij de door een machine gemaakte producten via een aparte transportband worden doorgevoerd naar een verpakkingsmachine.

Voorbeelden van een samenstel van machines zijn:

• Een complete productielijn.
• Een verpakkingsmachine met daarin een etiketteermachine.

Een groep machines vormt pas een samenstel van machines als aan alle in de volgende blokken benoemde voorwaarden wordt voldaan:

1 – Functionele samenhang

De afzonderlijke machines:

• zijn samengebracht om samen één gemeenschappelijke functie te vervullen,
• functioneren niet onafhankelijk, maar als onderdeel van één proces.

Losse machines die toevallig naast elkaar staan vormen geen samenstel!

2 – Technische koppeling (mechanisch / elektrisch / besturingstechnisch)

Er is sprake van een echte technische integratie, zoals:

• mechanische verbindingen (transport, positionering),
• elektrische verbindingen (voeding, noodstopircuit),
• besturingstechnische koppeling (PLC, veiligheidssignalen).

3 – Gemeenschappelijk besturingssysteem

De machines worden gezamenlijk aangestuurd; start/stop, bedrijfsmodi of veiligheid zijn onderling afhankelijk.
Typische kenmerken:

• één hoofd-PLC,
• master–slave structuur,
• centrale HMI,
• noodstoppen werken over meerdere machines.

Juridische gevolgen

Als het een samenstel is, dan geldt dat:

• het samenstel wordt gezien als één machine,
• er is één eindverantwoordelijke (de fabrikant).

Het volgende is dan vereist:

• één gezamenlijke risicobeoordeling,
• één technisch dossier voor het geheel,
• één EG-verklaring van overeenstemming,
• de CE-markering op het samenstel,
• één gebruiksaanwijzing voor het geheel.

Extra noot ! De afzonderlijke CE-markeringen van de deelmachines blijven bestaan, maar zijn niet voldoende.